ზურაბ ქადაგიძე: რაც ეპატიება ევროპელს, არ ეპატიება ქართველს
გვესაუბრება „ხალხის ძალის“ წევრი, პარლამენტარი ზურაბ ქადაგიძე:
_ ბატონო ზურაბ, პრემიერი უნგრეთში მთავრობათაშორისი კომისიის მეორე სხდომაზე იმყოფებოდა, სადაც ჩვენი ქვეყნის მიღწევებზე ორბანმაც ისაუბრა...
_ საქართველოს ინტეგრაციის კუთხით, უნგრეთის გამოკვეთილი ჩართულობა უმნიშვნელოვანესია. ორბანმა არაერთხელ განაცხადა, რომ მსოფლიოში დღეს არსებული დაძაბული ვითარების მიუხედავად, იგი ჩვენს ქვეყანას ნამდვილ მეგობრობას გაუწევს. უპირველესად, დასაფასებელია ჩვენდამი მისი გულწრფელი დამოკიდებულება. არაერთი ევროპელი პოლიტიკოსი, აქტორი მოუწოდებდა ევროკავშირის ქვეყნებს, საქართველოს მიმართ ხისტი დამოკიდებულება ჰქონოდათ. უნგრეთმა ამ მოწოდებას ყურადღება არ მიაქცია. მეორეც, სახელმწიფოთაშორისი ურთიერთობის თვალსაზრისით, უნგრეთში ვიზიტისას მხარეებმა ეკონომიკური, სამართლებრივი, პოლიტიკური თემებიც განიხილეს. ეს საკმაოდ მაღალი დონის ვიზიტი იყო. პრემიერის გარდა, უნგრეთში შსს-ის, საგარეო, ფინანსთა, ეკონომიკის მინისტრებიც იმყოფებოდნენ, რაც ნიშნავს, რომ ამ ორ ქვეყანას შორის მეტი ქმედითი კომუნიკაცია შედგა. ამავდროულად, აღსანიშნავია, რომ საქართველოს, აზერბაიჯანის, უნგრეთის, რუმინეთის, ბულგარეთის ინტერესის სფეროა ე. წ. მწვანე დერეფანი, რომელიც შესაძლოა, აზიისა და ევროპის დამაკავშირებელი ერთიანი ენერგეტიკული დერეფნის ნაწილი გახდეს. საერთო ჯამში, საქართველოსა და უნგრეთს შორის პოზიტიური ურთიერთობა საინტერესო და პროდუქტიული იქნება. მეორეც, უნგრეთი ყოველთვის ცდილობს, ცენტრალურ ევროპაში საქართველოს განსაკუთრებულ როლს, ეკონომიკურ სტაბილურობას ხაზი გაუსვას, რაც მნიშვნელოვანია. ასე რომ, ამ ვიზიტს პოზიტიურად ვაფასებ. აქედან წამოსული დივიდენდები საქართველოზე ნელ-ნელა აისახება.
სხვათა შორის, მთავრობა უნგრეთში ვიზიტამდე მილანში საკონსულოს გახსნაზე იმყოფებოდა. ეს ჩვეულებრივი სახელმწიფოთაშორისი ურთიერთობებია, რასაც საქართველო წლებია, ახორციელებს. მაგრამ ახლა ამას პოლიტიკური სარჩული დაუდეს. საქმე ის არის, რომ ბევრმა ადგილობრივმა თუ საერთაშორისო არაკეთილსინდისიერმა აქტორმა წინ წამოწია თემა, თითქოს საქართველო იზოლაციაშია და მის ხელისუფლებას არავინ ხვდება. რეალურად, ვხედავთ, რომ ჩვენი მთავრობა სხვადასხვა სახელმწიფოსთან უმაღლესი დონის შეხვედრებს მართავს. ანუ, სინამდვილეში, ურთიერთობებში არაფერი შეცვლილა. არსებული გეოპოლიტიკური ვითარებიდან გამომდინარე, საქართველო მშვიდობის ერთადერთ დერეფნად, გზაჯვარედინად იქცა. უნდა გავიაზროთ, რომ საქართველო ევროპასაც და მსოფლიოსაც გაცილებით მეტად აინტერესებს, ვიდრე პირიქით. ამიტომ ასეთი შეხვედრები გაგრძელდება და თუ რას მოიტანს ყოველივე ეკონომიკური თუ პოლიტიკური თვალსაზრისით, ახლო მომავალში გაირკვევა.
_ ცოტა ხნის წინათ თბილისის მდგრადი განვითარების ფორუმი გაიმართა, სადაც პრემიერმა ხაზი მშვიდობის მნიშვნელობას გაუსვა. სამყარო მრავალპოლარული ხდება, როგორ უნდა გადარჩნენ პატარა ქვეყნები და რა როლი აქვს საქართველოს?
_ უპირველესად, ნებისმიერი პატარა ქვეყნის პლუსი დიდ გეოპოლიტიკურ ვითარებაში მისი იდენტობაა. ამიტომაც არის გლობალისტების მთავარი სამიზნე ისეთი პატარა ქვეყნები, როგორიც საქართველოა. მის იდენტობაზე, კულტურაზე, თვითმყოფადობაზე, სუვერენიტეტზე პირდაპირი იერიშია მიტანილი. გლობალისტებს სურთ, პატარა ქვეყნებს თავის გადარჩენის ყოველგვარი საშუალება მოუსპონ, რათა მერე ისინი გლობალიზაციამ „შეჭამოს“. ამიტომ საქართველოს უპირველესი ამოსავალი იდენტობის, კულტურის შენარჩუნებაა. ის მულტიპოლარულ სამყაროში როგორც ინდივიდი, ისე უნდა წარმოჩინდეს. წინააღმდეგ შემთხვევაში, ყველა ასეთ პატარა ქვეყანას გაქრობა ემუქრება. იდენტობა ჩვენი ნიშაა.
გლობალისტები ცდილობენ, ყველა ფრონტზე როგორმე ომების დისტრიბუცია, დივერსიფიცირება მოახდინონ, რასაც რუსეთ-უკრაინის ომის სახით წარმატებით ახორციელებენ. ამჟამად მსოფლიო ისრაელ-ირანის ფართომასშტაბიანი ომის ზღვარზეა. ამ შემთხვევაში გადარჩენის ერთადერთი შანსი ერი-სახელმწიფოებს აქვთ. ერი-სახელმწიფოა საქართველო, რომელსაც თავისი იდენტობა გააჩნია. დიახ, ჩვენ ვუფრთხილდებით მამულს, ენას, სარწმუნოებას, რაც ჩვენი იდენტობაა. ეს არის საქართველოს ავთენტური როლიც და მიზანიც. აქვე უმთავრესია მშვიდობა. რეალობაა ის, რომ საქართველო გზაჯვარედინია, სადაც ყველაზე სტაბილური, მშვიდი ვითარებაა. სწორედ ეს არ აწყობთ გლობალისტებს. მათ სიტუაციის არევა სურთ, რათა მერე საკუთარ გლობალურ მიზნებს მიაღწიონ. მაგრამ სწორი პოლიტიკის წარმოებით, ზოგჯერ ხისტი, პრაგმატული პოლიტიკით, ვფიქრობ, ფონს გავალთ და მშვიდობის კუნძულის ნიშას შევინარჩუნებთ.
_ როგორ ფიქრობთ, მეორე ფრონტის გახსნის მოთხოვნა ისევ აქტუალურია?
_ სანამ რუსეთ-უკრაინის ომი და ისრაელ-ირანის კონფლიქტი არ დასრულდება, მეორე ფრონტის გახსნა ყოველთვის აქტუალური იქნება. პირდაპირ ომში საზარბაზნე ხორცად არა, მაგრამ შესაძლებელია საქართველოს პოლიგონად გამოყენება. აქედან გამომდინარე, სანამ კონფლიქტები იარსებებს, პრობლემა მოხსნილი არ არის. ამიტომაც არის ჩვენ გარშემო ასეთი დაძაბულობა, მაქსიმალური მცდელობა, რათა როგორმე მხარედ წარმოგვაჩინონ, რომ მერე ახალი ათვლის წერტილი და ინსინუაციები დაიწყოს.
_ რეგიონის ქვეყნები ევროკავშირთან კავშირებს აძლიერებენ. როგორც ევროჩინოვნიკები აღნიშნავენ: მოლდოვა და უკრაინა ევროკავშირისკენ მიიწევენ, საქართველოც, თუ ის ევროინტეგრაციის გზას დაუბრუნდება...
_ ევროკავშირის გაფართოება 2030 წლისთვის იგეგმება. პრემიერმა განაცხადა, რომ ამ დროისთვის საქართველო ევროინტეგრაციისთვის ყველა კანდიდატ ქვეყანაზე მეტად იქნება მზად. მოლდოვა და უკრაინა კორუფციაშია ჩაძირული. აი, ვის ადარებენ საქართველოს. ჩვენი ქვეყანა, თუნდაც ეკონომიკური წინსვლის თვალსაზრისით, არაერთ ევროპულ ქვეყანას უსწრებს, მაგრამ ევროპა ხომ ვერ იტყვის, საქართველოს პრობლემებს ხელოვნურად ვუქმნით, რათა არსებული ხელისუფლება შევცვალოთ და ჩვენი აგენტოკრატია მოვიყვანოთო.
_ ამიტომ გვეუბნებიან, დემოკრატიის უკუსვლა გაქვთო?
_ დიახ, ჩვენი საზოგადოება მიაჩვიეს იმას, რომ, რაც ეპატიება ევროპელს, არ ეპატიება ქართველს. რაც ევროპაში დემოკრატიის სტანდარტად მიიჩნევა, ჩვენთან _ პირიქით არის. ეს ნაცრეჟიმმა მოიტანა, რომელიც პირდაპირ აგენტოკრატია იყო და ელჩებისგან, სხვა ქვეყნების დაზვერვისგან, სპეცსამსახურებისგან იმართებოდა. საქართველოში მართული ხელისუფლება იყო, რომელიც ყველაფერ ღირებულს, ფასეულს, ადამიანის სიცოცხლის უფლებასაც კი, მიზანმიმართულად ანგრევდა. ჩვენ დაგვაჯერეს, რომ მეორეხარისხოვანი საზოგადოება ვართ. მაგალითად, გერმანიაში პოლიციელისთვის ხელის დარტყმა სასტიკ დანაშაულად ითვლება და კანონით ისჯება, საქართველოში კი ასეთი ქმედებისთვის თუ პირს დააპატიმრებ, ეს ავტოკრატია ყოფილა. ეს პოლიტიკური სპეკულაციებია _ იუკნევიჩიანე, კალასი და სხვები სიმართლეს ამახინჯებენ, რითაც საქართველოში თავიანთ რადიკალურ სექტას ასაზრდოებენ.
_ ამერიკაში ახალი ელჩის დანიშვნას როგორ აფასებთ?
_ ამ კუთხით სუბიექტური ვიქნები, რადგან თათასთან ერთად წლები ვიმუშავე საკრებულოში. კოლეგები ვიყავით და მის პროფესიონალიზმში ეჭვი არ მეპარება. ერთადერთი, მას პასუხისმგებლობის სრულად გათავისებას ვუსურვებ. ელჩად ყოფნა რთულ დროს უწევს. იგი აშშ-სთან ურთიერთობის გადატვირთვის ერთ-ერთი მთავარი აქტორი უნდა იყოს. მისი შესაძლებლობები კარგად ვიცი და მჯერა, საქართველო-ამერიკის ურთიერთობების გადატვირთვაში პოზიტიურ როლს შეასრულებს.
_ ბაიდენისდროინდელ ელჩებს ათავისუფლებენ. პოსტი დატოვა აშშ-ის ელჩმაც მოსკოვში, აგერ დანიგანიც „პენსიაზე გავიდა“. ეს რაზე მიუთითებს?
_ ელჩის თითოეული მოქმედება მისი ქვეყნის უმაღლესი პირების გადაწყვეტილებების პირდაპირპროპორციულია. აქედან გამომდინარე, აშშ-მა ელჩების გაწვევა ოპერატიულად დაიწყო. ელჩები ასე პენსიაზე არ გადიან. დანიგანს პრობლემა წინა ადმინისტრაციამ შეუქმნა, რომლის დავალების შემსრულებელიც იყო. ჩემი აზრით, მისი დათხოვნა ათვლის წერტილია, საიდანაც ქართულ-ამერიკული ურთიერთობების გადატვირთვა იწყება. რუსეთში ამერიკის ელჩის დათხოვნაც აშშ-ის დამოკიდებულების ცვლილებაზე მიუთითებს. ტრამპის ადმინისტრაციას რუსეთის მიმართ კონკრეტული მიზნები, ამოცანები აქვს და იქ უფრო პროდუქტიული ელჩი ესაჭიროებათ.
_ რა მოსაზრება გაქვთ იმ პირების დასჯაზე, რომლებიც სოცქსელში ხელისუფლების წარმომადგენლებს შეურაცხყოფას აყენებენ?
_ აქტივისტის დასჯა, რომელიც სიტყვიერად ან ფიზიკურად ძალადობს, სამართლებრივი სახელმწიფოს პირველი ვალდებულებაა. ჩვენ თუ გვინდა. რომელიმე ქვეყნის დაზვერვის, სპეცსამსახურის „შპს“ ვიყოთ, მაშინ კი ბატონო, ვთქვათ, რომ კონკრეტულ პირებს უფლება აქვთ, პოლიციელს ხელი დაარტყან, თანამდებობის პირებს შეურაცხყოფა მიაყენონ და თანაც, მათ მიმართ სამართლებრივი პასუხისმგებლობა არ უნდა დადგეს. საზოგადოება მიაჩვიეს, რომ არსებობს ხელშეუხებელი კასტა, რომელსაც უფლება აქვს, ყველაფერი აკეთოს და პასუხი არ მოეთხოვოს. რეალურად, ასე არ არის, ჩვენ ვხედავთ, რომ ვინც გირაო არ გადაიხადა _ დააკავეს, აგერ, გვარამიაც ციხეში მიაბრძანეს. ყველა, ვინც დანაშაულს ჩაიდენს, პასუხს აგებს.
_ ოპოზიცია კვლავ ესკალაციაზე საუბრობს. როგორ ფიქრობთ, რთული შემოდგომა გველის?
_ ამ პროცესებს არავითარი განვითარება არ უწერია. სანამ კანონს არღვევენ, რევოლუციის ყიჟინაში არიან ჩართული და კოქტეილებს ისვრიან, ვაჟკაცები არიან და როცა დანაშაულის ჩადენის გამო აკავებენ, მერე უცებ ბავშვები ხდებიან. ეს რა ფენომენია?! ვინც დააშავებს, პასუხს აგებს, გვარამია იქნება ეს, თუ ნებისმიერი აქტივისტი. ახლა მიზეზებს ეძებენ, რომ ქუჩაში გამოეფინონ. მათე დევიძეზე გაიძახიან: 21 წლის ბავშვიაო. ეს რას ნიშნავს? თუ არსებობს სისხლის სამართლის კოდექსი და სამართლებრივ სახელმწიფოდ იწოდები, მაშინ პოლიციელის ფიზიკური შეურაცხყოფა კანონით ისჯება. ცნობად სახეებს მინდა მივმართო, რომლებიც დანაშაულის ჩამდენი პირების დაჭერას მგრძნობიარედ ხვდებიან: მერე ქვითინს, ამ ახალგაზრდებზე მანამდე იმუშავეთ, სანამ დანაშაულს ჩაიდენენ. რატომ მანამდე არ უხსნით, რომ ასე მოქცევა არ შეიძლება. რეალურად, ჩვენ ვხედავთ გზააბნეულ აქტივისტებს, რომელთაც პოლიტიკური პარტიები საზარბაზნე ხორცად იყენებენ და მერე ხელებს იბანენ.
თამარ შველიძე

