მირიან ყარაულაშვილი: ქართულ-ამერიკული ურთიერთობები ჩიხიდან ფართო გზატკეცილზე ინაცვლებს

0 77

გვესაუბრება საინფორმაციო
სააგენტო „იქს-ნიუსის“
დამფუძნებელი
მირიან ყარაულაშვილი:

_ ბატონო მირიან, საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრი მიუნხენის უსაფრთხოების საერთაშორისო კონფერენციას დაესწრო...
_ უპირველესად, ტრადიციულად, თქვენ და „საერთო გაზეთის“ კოლექტივს ჩემს პატივისცემას გიდასტურებთ. რაც შეეხება მიუნხენის კონფერენციას, პირადად მას განსაკუთრებულ მნიშვნელობას არ ვანიჭებ. ის არასამთავრობო ორგანიზაციის მიერ დაფუძნებული კონფერენციაა, სადაც ე. წ. ძლიერი ქვეყნების წარმომადგენლები წლის განმავლობაში დაგროვილი პრობლემების განხილვასა და პროგნოზირებას ცდილობენ. საქართველომ საერთაშორისო, როგორც ევროპული, ისე ქართულ-ამერიკული ურთიერთობების პოლიტიკის გზაზე მეთოდური სვლა მშვიდად უნდა განაგრძოს. ვერ ვიტყვი, რომ ამ გზაზე რაიმეს სახიფათოს ან საგანგაშოს ვხედავ. უბრალოდ, დროა საჭირო, რაც ჩვენს სასარგებლოდ მუშაობს. ეს გზა იმ ფართო გზატკეცილზე გაგვიყვანს, რასაც ქვეყნის სტაბილური, მშვიდობიანი განვითარება ჰქვია.
_ იტალიაში მიხეილ ყაველაშვილი ვენსს და რუბიოს შეხვდა. ეს რამდენად შეუწყობს ხელს ამერიკასთან ურთიერთობების აღდგენას?
_ პოლიტიკოსები ურთიერთკავშირებისთვის მსგავს პლატფორმებს ყოველთვის იყენებენ. კომუნიკაცია შედგა და ეს კარგია. მართალია დიალოგი ხანმოკლე, მაგრამ მისი შინაარსი იმედისმომცემი და მნიშვნელოვანი იყო. ზოგადად, ჩვენი ქვეყნის მიერ საერთაშორისო ურთიერთობებში მიმდინარე პროცესებს, როგორც ამერიკასთან, იგივე ევროკავშირის ცალკეულ ქვეყნებთან მიმართებით, დადებითად ვაფასებ. ბუნებრივია, ევროკავშირში ყბადაღებული ევრობიუროკრატიის ანგაჟირებულ წარმომადგენლებს არ ვგულისხმობ.
_ ჯეი დი ვენსი, ახლახან, საქართველოს გვერდის ავლით, სამხრეთ კავკასიას სტუმრობდა. რა გამოწვევების წინაშე დგას ჩვენი ქვეყანა საგარეო პოლიტიკის მხრივ?
_ გარკვეულწილად, ვუერთდება იმ ადამიანებს, ვინც შეშფოთებულია, რომ ვენსი სამხრეთ კავკასიაში საქართველოს გვერდის ავლით იმყოფებოდა. როგორც წესი, კავკასიაში მსგავსი დონის ვიზიტი, ყოველთვის თბილისიდან იწყებოდა, რაც ლოჯისტიკურად, ტრანსპორტირების კუთხითაც, ყველაზე მოკლე, ლოგიკური გზაა. რამდენიმე თვეა, ტრამპის უშუალო ჩართულობით, სომხეთსა და აზერბაიჯანში პროექტების განხორციელება დაიწყო. ვგულისხმობ არამხოლოდ სამშვიდობო ხელშეკრულებას, არამედ საინვესტიციო პროექტებსაც, რისთვისაც ხორცშესხმას აშშ-სთან აფილირებული კომპანიები თუ ორგანიზაციები აპირებენ. ამიტომ ვენსის სამხრეთ კავკასიაში ვიზიტი, გასაკვირი სულაც არ არის. ამ ვიზიტიდან ჩვენი ქვეყნის ამოგდება იმის მაჩვენებელია, რომ საქართველოსთან მიმართებით დაკავშირებულ პროექტებზე, გადაწყვეტილებებზე, ჯერ კულუარული მუშაობა მიდის. იმედია, მალე ყველაფერს ფარდა აეხდება და აშშ-საქართველოს ურთიერთობები გადაიტვირთება, რაც, სამწუხაროდ, ბოლო რამდენიმე წელია, ევროპამაც და აშშ-ის ბაიდენის ადმინისტრაციამაც, ჩიხისკენ მიმავალ გზაზე გადაიყვანეს.
_ როგორ ფიქრობთ, ვაშინგტონმა სამხრეთ კავკასიაში ვიზიტით იქ დასაყრდენი ხომ არ მოსინჯა? განა მოსკოვი ამ რეგიონს დათმობს?
_ საქართველოს გარეშე აზერბაიჯანსა და სომხეთში დაანონსებული პროექტების განხორციელება შეუძლებლად მიმაჩნია. ამ პროექტებში ჩვენი ქვეყნის ჩართვა აუცილებლად მოხდება. რაც შეეხება რუსეთ-ამერიკის ურთიერთობას, ტრამპის ადმინისტრაციის პირობებში, არატრადიციულად, ორიგინალურად ვითარდება. სულაც არ გამოვრიცხავ, რომ კავკასიასთან მიმართებით, ამ ორ ქვეყანას შორის თანამშრომლობის გარკვეული ეტაპი დაიწყოს, ან იქნებ დაწყებულიც კია. ყველას გვახსოვს, 90-იანი წლების შუა პერიოდი, როცა დასავლურმა კომპანიებმა აზერბაიჯანის ნავთობის საბადოების ათვისება დაიწყეს. უპირველესად, ევროპასა და მსოფლიო ბაზარზე მოპოვებული ნავთობის გატანა საქართველოს გავლით დაიწყეს. ეს ახლაც ხდება. ისიც გავიხსენოთ, რომ იმ კონსორციუმში ბრიტანულ, ამერიკულ, ფრანგულ, იაპონურ კომპანიებთან ერთად, საკუთარი ადგილი ჰქონდა რუსულ კომპანიებსაც.
ასე რომ, მსგავსი თანამშრომლობა არც ახალია და არც უნიკალური. ამერიკას და რუსეთს შორის თანამშრომლობის მსგავსი მაგალითებს შეიძლება ყოველ ათწლეულში წავაწყდეთ. თუმცა რუსეთი თავისი პოზიცების შეცვლას ყოველთვის შეეცდება. ეს ბუნებრივიცაა. ის ხელწამოსაკრავი ქვეყანა არაა, რაშიც ყველა დავრწმუნდით. არ გამოვრიცხავ, რუსეთს თავისი ინტერესი ჰქონდეს, მათ შორის, კავკასიაში. მით უმეტეს, რომ ის თავის ინტერესებს ნახევარ აფრიკაში, აზიაში, ინდოეთის, ვიეტნამის და ჩინეთის ჩათვლით ახორციელებს. ვფიქრობ, რუსეთ-ამერიკას შორის უფრო კულუარული თანამშრომლობაა, ვიდრე რაიმე კონფრონტაცია.
_ ევრობიუროკრატების მთავარი ბრალდება ჩვენს მიმართ, რუსეთთან კოლაბორაციაა, თუმცა ახლა თავად მასთან ურთიერთობაზე ალაპარაკდნენ. რუსეთთან პირდაპირი დიალოგის წარმოების რა შანსი გვაქვს?
_ ვინც მსგავს რამეს გვაბრალებს, თავად იმყოფებიან რუსეთთან კოლაბორაციაში სამეცნიერო-ტექნიკური, თუ სავაჭრო-ეკონომიკური განვითარების კუთხით. ერთმა ადამიანმა თქვა: წარმოვიდგინოთ, რომ რუსეთის ადგილზე ერთი დიდი ოკეანეა და ყურადღებას ნუ მივაქცევთო. მაშინ, როცა რუსეთი ჩვენი საზღვრისპირა მეზობელია, მისი სამხედრო ძალის მიერ ოკუპირებული ვართ, ძირძველი კუთხეები _ აფხაზეთი და სამაჩაბლო ჩამოჭრილი გვაქვს და იქ რუსეთის მიერ დამყარებული რეჟიმები მოქმედებს, რომლებიც საქართველოს დღევანდელ ხელისუფლებას არ აღიარებენ, დედაქალაქიდან რამდენიმე კილომეტრში კი მისი სამხედრო ბაზაა განლაგებული, გასაკვირი სულაც არ არის, თუკი რუსეთსა და ჩვენს შორის რაიმე სავაჭრო, ეკონომიკური თუ სხვა სახის ურთიერთობები არსებობს. ძალიან გულუბრყვილო, გაუნათლებელი უნდა იყო, რომ თქვა, ეს კავშირები არ უნდა არსებობდესო. რაც მეტი კავშირი გვექნება რუსეთთან თუ ნებისმიერ მეზობელ სხვა ქვეყანასთან, მით უკეთესი იქნება საქართველოს მომავალი პერსპექტიული განვითარებისთვის.
ვისურვებდი, მალე რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები სახელმწიფოებრივი, რეალური დიპლომატიის დონეზე განვითარდეს. ოკუპაციის კვალს მოლაპარაკებების გარეშე ვერ მოსპობ, ამას ომით ვერ მივაღწევთ. საკუთარ თავზე მაღლა ქვეყანა ვერ ახტება. ოკუპირებული ტერიტორიების ომით დაბრუნებაზე რომ ვიფიქროთ, ამაზე დიდი თვითმკვლელობა ვერაფერი იქნება. პირადად მე ვისურვებდი, რუსეთთან ურთიერთობების განვითარება დაიწყოს, ან, თუ დაწყებულია, უფრო ინტენსიურად გამოიკვეთოს და გასაჯაროვდეს.
_ რუსეთ-ამერიკის ურთიერთობის პარალელურად, ვაშინგტონსა და ევროპას შორის ვითარება მწვავდება...
_ ჯერ კიდევ შარშან, მიუნხენის კონფერენციაზე ჯეი დი ვენსმა, ევროპას პირდაპირ უთხრა, რასაც მასზე ფიქრობდა. ცოტა რთული სათქმელია, რამ განაპირობა არსებული დაპირისპირება, მაგრამ რაც ზედაპირზე დევს, რის გამოც ამერიკა ევროპას აკრიტიკებს, ესაა ე. წ. ვოუქიზმი _ დღის წესრიგი, რომელშიც იგულისხმება ის აბსოლუტურად გაუგებარი იდეოლოგია, როდესაც ადამიანებს პროფესიონალიზმის, მისი ფიზიკური თუ მორალური, განათლების შესაძლებლობებით კი არ აფასებენ, არამედ კანის ფერით, სექსუალური ორიენტაციით, რაც მიუღებელია.
მეორეა ე. წ. მწვანე დღის წესრიგი, რომელიც გასული საუკუნის 90-იანი წლების დასაწყისიდან, აშშ-ის მაშინდელი ვიცე-პრეზიდენტის ალბერტ (ელ) გორის ინიციატივით დაიწყო. შემდგომ, ეს გაერო-ს მდგრადი განვითარების პოლიტიკამ განავითარა, რამაც თანდათან იმ დონეს მიაღწია, რომ აგერ, გორის მიდამოებშიც გვაქვს რამდენიმე ათეული ქარის ე. წ. გენერატორი, რაც ბევრი არაფრის შემომტანია არც ქართულ ენერგეტიკაში და არც ეკონომიკაში. ჯერ ის ტრადიციული ენერგეტიკული რესურსებია ასათვისებელი, რომელზეც ევრობიუროკრატებს უკვე 70 წელია, განგაში აქვთ ატეხილი, ეს რესურსი ამოწურვადიაო. მათ სურთ, ხელი სხვა მიმართულებით მოითბონ და არა ტრადიციული ენერგეტიკული რესურსების გამოყენებით. არსებული ნავთობის, გაზის მარაგები, მომავალი 70-80 წელი ამოუწურავი იქნება.
აი, ეს ორი საკითხი _ ვოუქიზმი და მწვანე დღის წესრიგია, რაზეც ევრობიუროკრატიამ ნეგატიური განვითარების გზა ააგო. თუნდაც უკონტროლო ემიგრაცია ავიღოთ, რამაც ევროპა, ბრიტანეთის ჩათვლით, წალეკა. ბანალური იქნება, მაგრამ გავიხსენოთ, ბრიტანეთის რამდენ ქალაქშია მუსულმანი მერი, ინდური, პაკისტანური წარმოშობის პარლამენტარი. ეს არაბუნებრივია. ან უნდა თქვა, რომ შენს იდენტობას იცვლი და ივიწყებ შენს ისტორიას, წარსულს, ემორჩილები პირდაპირი გაგებით, მათ ოკუპაციას, ან შენი იდენტობა უნდა დაიცვა.
_ ბოლო დროს აქტიურად მიმდინარეობს დებატები ხელისუფლებასა და მის ოპონენტებს შორის. ეს პოლარიზაციის ხარისხს შეამცირებს?
_ დებატები დადებითი მოვლენაა, მაგრამ გააჩნია, ვის ედებატები და რა თემაზე. არ ვარ მომხრე, ხელისუფლების უმაღლესი რანგის პირები კოლექტიური „ნაცმოძრაობის“ პირისპირ დასხდნენ. ცოტა უხერხული სანახავია, განადგურებული „ნაცმოძრაობის“ ყურება, თუ როგორ ცდილობს სახის შენარჩუნებას. მე პირდაპირ მოვუწოდებდი ხელისუფლებას, პრემიერი ამ საქმიანობისგან გაათავისუფლოს. კობახიძეს დებატები არცერთ თემაზე არ უჭირს, მაგრამ მას გაცილებით მეტი, აღმატებული საქმე აქვს გასაკეთებელი, ვიდრე ამ განადგურებულ ნაცებთან საუბარში დროის ხარჯვაა. ამისთვის საჯარო მოხელეები გამოიყენონ, რომლებიც თავიანთი რანგის, ცენზის შესაბამის ოპონენტებთან იდებატებენ.